Zegarmistrz Zakopane

Budowa zegarków

Budowa zegarków

Główną częścią zegara, na podstawie której zalicza się do tego lub innego rodzaju zegarów, jest źródło ruchu czyli napęd. Jeśli więc źródłem ruchu jest energia mechaniczna zawarta w obciążniku lub sprężynie, zegar nazywa się mechanicznym.
Ruch wywoływany napędem nie spełniałby roli miernika czasu gdyby nie został uregulowany i nie odbywał się w jego równych odcinkach ; dlatego drugim równie istotnym elementem decydującym o przydatności czasomierza jest regulator. Najstarszym regulatorem jest kolebnik a jego wychwytem czyli hamulcem jest wychwyt wrzecionowy. Wychwyt zalicza się do najbardziej charakterystycznych elementów konstrukcjnych zegara mechanicznego , gdyż on to właśnie przerywa w różnych odstępach czasu ruch kółek , równocześnie udzielając impulsu regulatorowi chodu i podtrzymując tym samym ciągłość ruchu.

Najstarszym napędem zastosowanym w zegarach mechanicznych jest napęd obciążnikowy. Ciężary zawieszano na długich sznurkach owiniętych wokół belki , która pod wpływem ich opadania i rozkręcania się sznura obracała się napędzając pierwsze koło zębate .

 

Wskazówka sekundowa

Wahadło spełnia rolę regulatora czasu, gdyż każde wahnięcie trwa tyle samo. Im dłuższe jest ramię wahadła tym wolniej się ono porusza ( czyli zegar chodzi wolniej, jeżeli skrócimy ramie zegar zacznie chodzić szybciej ). Ciężarek, opadając, napędza mechanizm zegara, co powoduje obracanie się kół przekładni. W niektórych zegarach zamiast ciężarka stosuje się sprężynę. W niektórych mechanizmach koło wychwytowe wykonuje dokładnie jeden pełny obrót w ciągu każdej minuty, a więc napędza bezpośrednio sekundnik czyli wskazówkę sekundową.

Wskazówka minutowa

Wskazówka minutowa musi się poruszać sześćdziesięciokrotnie wolniej od wskazówki sekundowe. Takie tempo wyznacza łączący te dwie wskazówki ( minutowa sekundową ) zespól dwóch przekładni zębatych o przełożeniach 10:1 oraz 6:1. Wałek sekundnika posiada tryb z 6-cioma zębami który zazębia się z kołem które posiada 60 zębów. To koło nabite jest na wałek zakończony trybem z 5-cioma zębami napędzający z kolei koło z 30-ma zębami nabite na wałek wskazówki minutowej.

Wskazówka godzinowa

Wskazówka minutowa połączona jest z godzinową za pośrednictwem zespołu dwóch przekładni zębatych o przełożeniach 3:1 i 4:1. Spowalniają one dwunastokrotnie ruch obrotowy dzięki czemu pełnemu obrotowi wskazówki minutowej towarzyszy ruch wskazówki godzinowej stanowiący wycinek 1/12 części koła. Wskazówka godzinowa nałożona jest na wałek zakończony 24-ro zębowym kołem łączącym się z 6-cio zębowym trybem nałożonym na wałek zakończony 30-sto zębowym kołem, które z kolei łączy się z trybem 10-cio zębowym nałożonym na wałek wskazówki minutowej J

Wychwyt

Aby czas był odmierzany prawidłowo, w zegarkach montuje urządzenie, które zatrzymuje ruch kół w regularnych odcinkach czasu, czyli wychwyt. Reguluje on ruch przekładni chodu poprzez blokowanie i zwalnianie obrotu koła wychwytowego o stały kąt w jednostce czasu równej jednemu impulsowi ? wahnięciu wahadłowego luba balansowego regulatora chodu oraz przekazuje do regulatora chodu energię ze źródła napędu otrzymaną za pośrednictwem przekładni chodu i w ten sposób podtrzymuje jego ruch.

Zegarki kwarcowe

Działanie zegarków mechanicznych regulowane jest ruchem wahadła bądź balansu (oscylatorem) natomiast w zegarkach kwarcowych regulatorem jest niewielka płytka z kryształu kwarcu (stąd nazwa). Energia z baterii wywołuje drgania tegoż właśnie kryształu co wykorzystuje mikroprocesor do sterowania mechanizmem zegarka. Gdy przez płytkę kryształu kwarcu przepływa prąd, drga ona z częstotliwością 32 768 razy na sekundę .Mikroprocesor steruje zmianą 32 768 impulsów elektrycznych na sekundę ( z oscylatora ) na jeden impuls na sekundę. Silniczek (rotorek) wykonuje pół obrotu na sekundę, napędzając zespół przekładni, sterujących ruchem wskazówek zegara. Przekładnie zapewniają zamianę ruchu silniczka na odpowiedni ruch obrotowy wskazówki godzinowej, minutowej i sekundnika. Prąd elektryczny z baterii nie tylko wywołuje drgania kryształu kwarcu, ale zapewnia zasilanie silniczka i mikroprocesora .